Travmatik anıların ve olumsuz yaşam deneyimlerinin işlenmesi için EMDR yöntemiyle yapılandırılmış özel program.
EMDR Travma İşleme Programı Nedir?
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing — Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Dr. Francine Shapiro tarafından geliştirilen, travma tedavisinde dünya çapında kabul gören bir psikoterapi yöntemidir.
Bu program, Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Psikoloji Derneği tarafından da Travma Sonrası Stres Bozukluğu için önerilen EMDR yaklaşımının uygulanması üzerine kurulmuştur.
Bu Program Kime Uygun?
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) yaşayanlar
- Tek bir travmatik olayı (kaza, doğal afet, saldırı vs.) işlemek isteyenler
- Çocukluk travmaları olan yetişkinler (ihmal, istismar, ayrılık)
- Kayıp ve komplike yas süreci yaşayanlar
- Belirli olaylarla bağlantılı kaygı veya panik atak yaşayanlar
- Spesifik fobileri olanlar
- Performans kaygısı yaşayanlar (sınav, sahne, görüşme)
- İlişki travmaları yaşamış kişiler (aldatılma, ani terk edilme)
Program İçeriği — EMDR'ın 8 Aşaması
1. Geçmiş ve Tedavi Planlaması
Detaylı yaşam öyküsü alınır. Hangi anıların işleneceği belirlenir.
2. Hazırlık
EMDR süreci anlatılır. Güvenli yer çalışması, nefes teknikleri, gevşeme egzersizleri öğretilir. Bu aşama danışanın işleme sürecine hazırlanması için kritiktir.
3. Değerlendirme
İşlenecek anı, ona eşlik eden olumsuz inanç ("Çaresizim", "Suçluyum"), bedensel hisler ve rahatsızlık düzeyi (SUD) ölçülür.
4. Duyarsızlaştırma
Bilateral uyarım eşliğinde travmatik anı yeniden işlenir. Yeni düşünce, his ve duyumlar ortaya çıkabilir.
5. Yerleştirme
Olumsuz inancın yerine olumlu bir inanç ("Artık güvendeyim", "Hatam değildi") yerleştirilir.
6. Beden Taraması
Bedensel gerilimler taranır ve işlenir.
7. Kapanış
Seansın güvenli bir şekilde sonlandırılması.
8. Yeniden Değerlendirme
Sonraki seansta önceki çalışmanın kalıcılığı kontrol edilir.
Seans Yapısı
- Seans süresi: 60-90 dakika
- Sıklık: Genellikle haftada 1 kez
- Format: Tercihen yüz yüze; bazı durumlarda online da mümkün
Program Çıktıları
- Travmatik anının duygusal yoğunluğu azalır
- "Sanki şimdi yaşıyormuş gibi" hissetme durumu ortadan kalkar
- Olumsuz inançlar yerini olumlu, gerçekçi inançlara bırakır
- Tetikleyici durumlar artık aynı yoğun tepkiyi vermez
- Geleceğe yönelik dayanıklılık artar
- Bedensel gerginlikler azalır
- Uyku ve yaşam kalitesi düzelir
Önemli Bilgi
EMDR sırasında travmanın detayını anlatmak gerekli değildir. Bilateral uyarım eşliğinde beynin doğal işleme sistemi devreye girer. Hipnoz değildir; bilinciniz tamamen açıktır.
Tek bir travmatik olay genellikle 3-6 seansta işlenebilir. Daha komplike veya çok katmanlı travmalar 8-12+ seans alabilir.