Travma ve olumsuz yaşam deneyimlerinin işlenmesi için EMDR yöntemiyle profesyonel destek.
EMDR Terapisi Nedir?
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) — Türkçesiyle Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme — travmatik anıların ve olumsuz yaşam deneyimlerinin işlenmesinde kullanılan, bilimsel olarak kanıtlanmış bir psikoterapi yöntemidir.
Dr. Francine Shapiro tarafından 1987 yılında geliştirilen EMDR, bugün hem Amerikan Psikoloji Derneği (APA) hem de Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) için önerilen yöntemler arasındadır.
Sivas'ta EMDR terapisi sunan Psikolojik Danışman Sena İlıkçay, bu yöntemi yetişkinlerde travma işleme süreçlerinde kullanmaktadır.
EMDR Nasıl Çalışır? Bilimsel Açıklaması
EMDR'ın bilimsel temeli Adaptif Bilgi İşleme (AIP) Modeli'dir. Bu modele göre:
- Normal koşullarda beynimiz, yaşadığımız deneyimleri "işler" ve uzun süreli belleğe sağlıklı bir şekilde yerleştirir.
- Ancak travmatik bir olay yaşandığında, bilgi işleme sistemi aşırı yüklenir.
- Olay "işlenmemiş" halde sinir sisteminde kilitli kalır.
- Bu işlenmemiş anılar, bugünkü tetikleyicilerle aniden aktive olur ve sanki olay yeniden yaşanıyormuş gibi yoğun duygular yaratır.
EMDR, bilateral uyarımlar (sağ-sol göz hareketleri, dokunma veya ses) kullanarak beynin doğal bilgi işleme sistemini yeniden aktive eder. Bu sayede travmatik anı "yeniden işlenir" ve duygusal yoğunluğu azalır.
Önemli bir not: EMDR'da travmanın detayını anlatmak gerekli değildir. Bilateral uyarım, beynin doğal iyileşme sürecini başlatır.
EMDR Hangi Durumlarda Kullanılır?
Travmatik Olaylar
- Trafik kazaları
- Doğal afetler (deprem, yangın, sel)
- Fiziksel veya cinsel saldırı
- Tıbbi travma (ağır ameliyat, kaza sonucu yatışlar)
- Yangın, tanıklık edilen şiddet olayları
Çocukluk Travmaları
- Duygusal ihmal
- Fiziksel veya duygusal istismar
- Ebeveyn kaybı veya ayrılık
- Aile içi şiddete tanıklık
- Akran zorbalığı
Kayıp ve Yas Süreçleri
- Sevdiklerinizin ani kaybı
- Komplike yas süreçleri
- Doğmamış bebek kaybı
Kaygı Bozuklukları
- Panik atak (özellikle belirli bir olaya bağlı)
- Spesifik fobiler (uçak, asansör, iğne, kan vb.)
- Sosyal anksiyete (utanç verici bir yaşantıdan kaynaklı)
Performans Kaygısı
- Sınav kaygısı
- Sahne korkusu
- İş görüşmesi/sunum kaygısı
İlişki Travmaları
- Aldatılma
- Ani terk edilme
- Toksik ilişki sonrası
EMDR'ın 8 Aşaması
1. Aşama: Geçmiş ve Tedavi Planlaması
Detaylı yaşam öyküsü alınır. EMDR'ın size uygun olup olmadığı değerlendirilir. Hangi anıların işleneceği belirlenir.
2. Aşama: Hazırlık
EMDR sürecinin nasıl işlediği anlatılır. Güvenli yer çalışması, nefes ve gevşeme teknikleri öğretilir. Bu aşama danışanın işleme sürecine güvenli şekilde girmesi için kritiktir.
3. Aşama: Değerlendirme
İşlenecek anı belirlenir. Bu anıyla ilgili:
- Görsel imaj
- Olumsuz inanç ("Güvende değilim", "Suçluyum")
- Hedef olumlu inanç ("Artık güvendeyim")
- Bedensel hisler
- Rahatsızlık düzeyi (SUD: 0-10 ölçek)
kayıt altına alınır.
4. Aşama: Duyarsızlaştırma
EMDR'ın çekirdek aşamasıdır. Bilateral uyarım eşliğinde danışan travmatik anıya kısaca odaklanır. Yeni düşünce, his ve duyumlar ortaya çıkabilir. Rahatsızlık derecesi sıfıra inene kadar devam edilir.
5. Aşama: Yerleştirme
Olumsuz inancın yerine olumlu bir inanç ("Artık güvendeyim", "Yeterince güçlüyüm") yerleştirilir ve bilateral uyarımla güçlendirilir.
6. Aşama: Beden Taraması
Bedende kalan herhangi bir gerilim olup olmadığı kontrol edilir, varsa onlar da işlenir.
7. Aşama: Kapanış
Her seansın güvenli bir şekilde sonlandırılması için kullanılan tekniklerdir.
8. Aşama: Yeniden Değerlendirme
Bir sonraki seansta önceki çalışmanın kalıcılığı kontrol edilir.
EMDR ile İlgili Sık Sorulan Sorular
"Travmayı yeniden yaşar mıyım?"
Hayır. EMDR'da "çift dikkat" tekniği kullanılır: geçmişteki anıya kısaca odaklanırken aynı anda şimdiki anda kalmanız sağlanır. Yoğun bir yeniden yaşama olmaz.
"Hipnoz mu?"
Hayır. EMDR boyunca bilinciniz tamamen açıktır, kontrolünüz sizdedir. Hipnozdan tamamen farklıdır.
"Travmamı anlatmam gerekir mi?"
Detaylı anlatım gerekli değildir. Anının ne olduğunu kısaca paylaşırsınız; gerisi içsel süreçle gerçekleşir.
"Ne kadar sürer?"
Tek bir travmatik olay genellikle 3-6 seansta işlenebilir. Daha kompleks veya çocukluk dönemine ait travmalarda süreç 8-12 seans veya daha fazla olabilir.
"Seans ne kadardır?"
EMDR seansları genellikle 60-90 dakika sürer (bireysel terapinin 50 dakikasından daha uzun).
"Yan etkisi var mı?"
Bazı danışanlar seans sonrası geçici yorgunluk, canlı rüyalar veya geçmiş anıların ortaya çıkmasını yaşayabilir. Bu durumlar normaldir ve genellikle birkaç gün içinde geçer.
"Kimler için uygun değil?"
Şu durumlarda EMDR önerilmez veya çok dikkatli uygulanır:
- Aktif psikotik belirtileri olan kişiler
- Şu anda yoğun krizde olan kişiler
- Disosiyatif kimlik bozukluğu olan kişiler (özel eğitim gerektirir)
- Madde kullanımı aktif olanlar (önce stabilizasyon gerekir)
EMDR'ın Bilimsel Etkinliği
Son 35 yılda EMDR üzerine yapılan yüzlerce araştırma, yöntemin TSSB tedavisinde son derece etkili olduğunu göstermektedir. Pek çok çalışmada EMDR, geleneksel travma terapilerinden daha hızlı sonuç verdiği bulunmuştur.
EMDR, Türkiye Psikiyatri Derneği, Türk Tabipler Birliği ve TÜBİTAK gibi kuruluşlar tarafından da kabul gören bir yöntemdir.
Sivas'ta EMDR Terapisi Almak İçin
Sivas'ta veya Türkiye'nin herhangi bir yerinde EMDR terapisi almak istiyorsanız, ilk değerlendirme görüşmesi için Sena İlıkçay ile iletişime geçebilirsiniz. EMDR herkese uygun olmayabilir; ilk seansta birlikte değerlendirme yapılır.
Yıllardır taşıdığınız bir yükü işlemek için randevu oluşturmak üzere iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.